Elkarrizketa sozialerako aste garrantzitsua

Gobernuak eta eragile sozialek aste gogor bati ekingo diote astelehenetik aurrera, elkarrizketa sozialerako; izan ere, lan-erregulazioko espedienteetarako laguntzak luzatzeko negoziazioari ekingo diote, lanbide arteko gutxieneko soldata (LGS) igotzeko hiruko itun bat ixtea lortu ez dutelako.

Enpresaburuen elkarteek uko egin diote 2021erako LGSren igoera sinatzeari, baina ez dago argi sindikatuek 25 eurotik beherako igoera sinatuko dutenik, itunak 2022an igoera 1.000 eurora igotzeko konpromisoa jasotzen ez badu behintzat.

Gobernuak asteartean erabaki dezake gai hori, Ministroen Kontseiluan 2021eko igoera onartuta, akordio sozialik gabe edo sindikatuen lehiaketarekin.

Aukeratutako kopuruaren araberakoa izango da dena, baina Lan Ministerioak hasieratik eutsi dio adituen batzordeak gomendatutako tarteari, hau da, 12 eta 19 euro artean gehituko dizkio egungo 950 euro gordinei.

Asteartean igoeraren onarpenarekin LGSren gaia itxiko litzateke premiazko beste negoziazio bat ireki aurretik, hau da, irailaren 30ean amaitzen diren aldi baterako enplegu-erregulazioko espedienteetarako laguntzen luzapena.

Ostegunerako deitu duten ERTEen bilerara, sindikatuek urtarrilera arte indarrean dagoen eskemari eusteko asmoa dute, Gabonetako jai osoetan iraungi ez dadin.

Bestalde, ugazaben erakundeek berriro proposatuko dute enpleguari eusteko klausula berrikustea; izan ere, enplegua aldi baterako erregulatzeko espedienteetan gero eta enpresa gutxiago daude, baina askok oraindik ere administrazio-murrizketen mende jarraitzen dute. Gobernuak baieztatu du laguntzak luzatu egingo direla, baina ez du aurreratu baldintzak berdinak izango diren ala ez.

“Ditugun datu guztiekin landuko dugu, jakin badakigu gaur egun 260.000 langile baino ez ditugula ERTEn eta zati txiki bat lanaldi osoan”, esan du Yolanda Diaz bigarren presidenteorde eta Lan ministroak.

Era berean, Gizarte Segurantzak negoziatu egin beharko du jarduera guztiz edo partzialki utzi duten autonomoentzako aparteko laguntzen jarraipena, baldin eta horien luzapena LTZEekin lotuta joan bada.

Asteazkenean, pandemiaren aurretik abian jarritako beste negoziazio bati ekingo diote, lan-merkatuari, eta, horren bidez, 2012ko lan-erreformaren alderdi batzuk irauli nahi ditu Jaurlaritzak, kontratazio-sistema sinplifikatu, azpikontratazioa mugatu eta enpleguaren iraunkortasunerako mekanismo bat martxan jarri.

Mekanismo horren bidez, aldi baterako ezintasunetarako laguntzen egungo eskema ordeztu nahi da, eta, enpresaren borondatearekin zerikusirik ez duten arrazoiengatik, jarduera mugatua edo ezinezkoa izanez gero, langileei lanaldi-murrizketak erraztuko zaizkie.

Lan-erreforma urtea amaitu baino lehen osatu beharreko mugarrietako bat da, Bruselarekin hitzartutako egutegiaren arabera, berreskurapenerako funtsak jasotzearen ordainetan.

EBrekin hitzartutako erreformen artean, pentsioen erreforma ere badago; bigarren fasea astelehenean hasi zen, uztailean akordioa lortu ondoren, berriz ere KPIaren bilakaerari lotzeko eta erretiro-adin efektiboa legezko adinera hurbiltzea sustatzeko.

Bigarren zati horretan, belaunaldi arteko ekitate-mekanismo bat diseinatuko da, baby boom-aren (1960tik 1975era bitartean jaiotakoak) erretiroaren eragina, autonomoentzako diru-sarrerengatiko kotizazio-sistemaren garapena eta Gizarte Segurantzako kotizazioen pixkanakako destopea moteltzeko, besteak beste.

Gobernu zentrala lan-eztabaidaren erdigunean jartzen duten gaiak dira. Hemen, akordio soziala zailagoa da, sindikatuak ez baitaude “Baby boomers” en pentsioetan doikuntzak egiteko lanean; patronala, berriz, gehienezko kotizazioak igotzearen aurka dago.