Ia 600 langile sartu ziren iaz beren enpresen jabetzan Gipuzkoan

Enpresan langileek beren kudeaketa, erabaki-hartze edo jabetzako aukeretan parte hartzea Gipuzkoan nabarmen hedatzen den praktika bat da, eta gero eta pertsona gehiagok hartzen dute parte lurraldean produkzio-sarea errotzea sustatzen duen aukera horretan. Markel Olano Gipuzkoako ahaldun nagusiak praktika horren sendotzearen beste adibide bat eman du gaur; izan ere, iaz, covid-19ak markatuta, 579 pertsona sartu ziren enpresen jabetzan, duela bost urte ezarritako onura fiskalak erabiliz, ordutik “urteko emaitzarik onena”.

Olanok datu hori eman du Foru Aldundiak gaur Hernanin antolatu duen Partaidetzaren Egunaren inaugurazioan, eta adierazi du pertsona horiek (412 gizon eta 167 emakume) 87 enpresatan sartu direla, 9,5 milioi euroko inbertsioarekin. Ahaldun nagusiak azpimarratu du errekor hori ezohiko ekitaldi batean erregistratu dela, eta koronabirusaren pandemiak lurraldeko ekonomian izan dituen ondorio latzek ez dituztela langileak beldurtu.

Gipuzkoako Foru Aldundiak eredu hori hedatzeko duen interesa hainbat ekimenetan islatu da. Fiskalitatearen arloan, Ogasunak duela bost urte enpresetan parte hartzea erabakitzen dutenei abantailak ematen dizkien araudia onartu zuen. Negozioa erosten duen kolektibo horrek zerga-kenkaria du, gizonen kasuan % 15ekoa eta emakumeen kasuan % 20koa. Gainera, langileek 6.000 euroko kreditu fiskala jasotzen dute, eta langileek 8.000 eurokoa.

Pizgarriak lau urtez luzatzen dira, urtean 1.500 euroko mugarekin eroslea gizonezkoa bada, eta 2.000 eurokoa emakumea bada. Bere sinadura saltzea erabakitzen duen enpresaburuaren kasuan, Ogasunak 65 urtetik 60ra murriztu zuen salmenta horren ondoriozko ondare-irabazia kontribuziotik salbuestea ahalbidetzen dion adin-muga.

Olanok azpimarratu duenez, emaitzak “bikainak” izan dira. Bost urte horietan, 1.738 pertsonak erabaki dute enpresan parte hartzea; 319 negoziok parte hartu dute, eta guztira 26 milioi euroko inbertsioa egin da eragiketa horretarako. Horrela, “Enpresaren lehiakortasuna indartzen da, langileek enpresa-proiektuan duten konpromisoa indartzen da eta talentua mantentzen da”, adierazi du.

Ogasuneko eta Finantzetako foru departamentua ez da langileek enpresetan parte har dezaten sustatzen inplikatutako bakarra; izan ere, Ekonomia Sustapenekoak ere urtero deitzen ditu praktika hori sustatzeko diru-laguntzak, Gipuzkoako hainbat erakundetan proiektu esperimentalak antolatzen ditu eta, Elkargi elkarrekiko bermerako euskal sozietatearekin lankidetzan, langileen kapitalean sartzeko finantzaketa-tresna bat du.

Tresna horiei guztiei esker, Gipuzkoa erreferente den jarrera sustatu da, Markel Olanok adierazi duen bezala, eta adibide gisa Jens Lowitzsch akademiko alemaniarrak zuzendutako ikerketa bat jarri du, langileek enpresetan duten parte-hartze finantzarioaren Gipuzkoako kasua nabarmentzen duena, Europar Batasun osoan egindako analisiaren barruan. Jardunaldian, hain zuzen ere, Lowitzschek parte hartu du, eta azterlan honen ondorio nagusiak aurkeztu ditu.